|
Op deze pagina vindt je informatie over de volgende onderwerpen (activiteiten die nog "open staan" zijn gemarkeerd met het symbool  ).
N.B.:
Op dit moment bevat deze pagina alleen een overzicht van cursussen die ik in het verleden heb verzorgd. Het ligt in de bedoeling dat ik deze activiteiten in de toekomst weer op zal pakken.
 Inhoudsopgave 
Terreinen waarop ik actief ben
- In het verleden verzorgde ik met een zekere regelmaat cursussen of weekends op het gebied van mystieke teksten en op het gebied van Zenmeditatie (zie hieronder). Wegens persoonlijke omstandigheden heb ik deze activiteiten voorlopig in de ijskast gezet, maar ik denk wel dat ik ze in de toekomst weer ga hervatten.
- Ik heb gewerkt voor diverse stichtingen: het Stadspastoraat Arnhem (tip: neem daar eens een kijkje; het programma is zeer de moeite waard!), de stichting RELEVO te Weert en de stichting 't Groenewold te Venlo.
- Daarnaast sta ik in de toekomst ook open voor concrete verzoeken om inleidingen op het gebied van Zen of mystiek(e teksten), maar in die gevallen zal in het algemeen mijn voorkeur uitgaan naar één of twee dagdelen, gezien mijn bezettingsgraad door werk en andere activiteiten. Uiteraard wil ik graag ruim vantevoren op de hoogte gebracht worden van concrete data die je in gedachten hebt!
Inhoudsopgave Gepland voor het komende jaar...
Voorlopig geen nieuwe activiteiten! Mocht je na bekijken van deze informatie nog vragen aan mij hebben, stuur dan een mailtje naar: alex.pot@spiritualiteit.net.
Inhoudsopgave Zenweekends
- Zie ook de links m.b.t. het (Zen)boeddhisme elders op deze site.
Wil je wat meer informatie over de Zenweekends die ik geef, of wil je weten hoe de dagindeling van zo'n weekend eruit ziet, klik dan op Zenweekends
.
Als extra aardigheidje kun je via de nu volgende link de tekst en plaatjes vinden van de middeleeuws-chinese parabel die ik tijdens deze weekends als uitgangspunt gebruik: klik daarvoor op Osseplaatjes.
Locatie Zenweekends: de abdij van de paters Trappisten te Pey Echt
(opgave via de contactpersonen van de stichting ReLeVo te Weert: mevr. M. Bours Emmasingel 33B, 6001 BA Weert, tel.0495-534048, of: mevr. A. Maes Riederer te Stramproy, tel.0495-561387)
DATA
- Geen nieuwe weekends gepland tot nader orde.
Inhoudsopgave Cursussen op het gebied van mystieke teksten
Momenteel staan er op dit gebied geen activiteiten gepland. Ik ben bezig met "Klein boek van de Eeuwige Wijsheid" van Heinrich Seuse (1295 - 1366). Tot nu toe spreekt deze tekst mij erg aan, zodat het niet onwaarschijnlijk is dat er t.z.t. een cursus of eendaagse uit voort zal komen :-)
- Voor diverse teksten en een beknopte bibliografie m.b.t. het onderwerp mystiek, klik hier.
- Voor een antwoord op de vraag "Waarom mystieke teksten lezen?", klik hier.
Voor wie mij zou willen charteren voor een inleiding op het gebied van mystieke teksten:
ik heb de volgende onderwerpen "in huis" (ter informatie heb ik in cursief de teksten van cursusfolders toegevoegd):
-
JAN VAN RUUSBROEC (1293 1381)
Voor enige teksten van Ruusbroec op deze homepage, zie hier.
In deze cursus lezen we uit het boekje "Vanden blinckenden steen" van de vlaamse mysticus Jan van Ruusbroec (1293-1381).
Eén van de centrale punten van zijn leer is, dat er in het diepst van het innerlijk van élk mens een voortdurende verbinding en ontmoeting met God bestaat. Zonder dit gedragen-worden door God zouden we niet eens kunnen bestaan.
Soms kunnen wij dit ons intens bewust worden in een moment van mystiek ervaren, of een vage glimp van deze diepere werkelijkheid opvangen. Maar meestal zijn we ons hiervan niet bewust. En wanneer we haar wel ervaren, weten we soms niet hoe deze ervaring te duiden.
Juist om mensen hierin behulpzaam te zijn schreef Ruusbroec zijn geschriften. Hij wilde hen de ogen openen voor wat al in hen gebeurde, hun helpen deze ervaringen te duiden en er op de juiste wijze mee om te gaan.
Werkwijze
Enerzijds proberen we door nauwkeurig lezen te ontdekken wat Ruusbroec precies wil zeggen met zijn teksten; anderzijds zullen we ook kijken wat dat voor ons nú kan betekenen, en welke ervaringen dat bij ons oproept.
Inhoudsopgave
-
"WOLK VAN NIET-WETEN" EN "INWIJDING IN HET ONGEWETEN WETEN"
(anoniem; tweede helft 14e eeuw; zie ook de pagina over het Centrerend Gebed elders op deze homepage)
Deze twee teksten, uit het Engeland van de 14e eeuw, stammen waarschijnlijk van de hand van één auteur. Zij zijn doortrokken van twee centrale motieven:
- God / het Goddelijke laat zich niet vinden door de ratio, maar enkel door ons vurig verlangen;
- Willen wij de ware God / het Goddelijke vinden, dan moeten wij ál onze gedachten en voorstellingen daarover achterlaten - omdat die altijd tekort schieten - en dienen wij onszelf onder te dompelen in 'de Wolk van Niet-Weten'.
Deze teksten laten zien - i.t.t. wat men vaak denkt - dat er wel degelijk ook in het Westen een eigen traditie van meditatie heeft bestaan. De 'Wolk' en de 'Inwijding' zijn opgebouwd rondom een methode van gebed waarbij men voortdurend één enkel woord (naar eigen keuze) blijft herhalen. Je zou deze methode enigszins kunnen vergelijken met het herhalen van een mantra, maar er zijn ook verschillen: het woord wordt niet mechanisch herhaald, is niet meer dan een richtingswijzer de verwijst naar een andere Werkelijkheid; zodra wij die Werkelijkheid binnengaan tijdens de meditatie, kunnen we de richtingswijzer achter ons laten.
Deze dag is waarschijnlijk vooral interessant voor mensen die al een andere vorm van meditatie beoefenen, of voor mensen die zich aangesproken voelen door mystieke teksten, of voor wie het verlangen naar God / het Goddelijke in hun eigen leven een belangrijke rol speelt.
De dag bestaat uit een aantal sessies waarin we samen teksten uit de 'Wolk' en de 'Inwijding' lezen, afgewisseld met korte periodes van stilte-meditatie (hierbij wordt niet per se de methode uit de teksten gevolgd).
Inhoudsopgave
-
EENDAAGSE:
CHRISTELIJKE MEDITATIE IN DE TRADITIE VAN 'DE WOLK VAN NIET-WETEN'
(zie ook de pagina over het Centrerend Gebed elders op deze homepage)
In deze bijeenkomst lezen we teksten uit twee middeleeuwse mystieke werken, namelijk De Wolk van Niet-Weten en Inwijding in het Ongeweten Weten. Het samen lezen van de teksten zal als uitgangspunt gebruikt worden om zélf te gaan mediteren volgens de methode die de teksten ons aanreiken.
Deze methode is een christelijke variant op de uit oosterse religies beter bekende mantra-meditatie: we gebruiken één enkel woord (mantra), dat we steeds opnieuw herhalen. Een verschil met de mantra-methode is, dat we dit woord niet mechanisch herhalen; als we binnengaan in de Werkelijkheid waarnaar het woord verwijst, laten we het woord vallen, totdat het opnieuw nodig wordt.
De meditatie in de traditie van De Wolk van Niet-Weten is in onze tijd opnieuw onder de aandacht gekomen. M.n. in Amerika is een beweging ontstaan waarin deze methode verder uitgewerkt is in het zog. Centering Prayer, ofwel vertaald: Centrerend Gebed. Wij zullen ons tijdens deze eendaagse mede door deze moderne traditie laten inspireren.
Nog iets meer over de twee werken die de inspiratiebron van deze methode van meditatie vormen: De Wolk van Niet-Weten en de Inwijding in het Ongeweten Weten stammen uit het Engeland van de 14e eeuw. Zij zijn waarschijnlijk door een en dezelfde auteur geschreven. Twee centrale motieven doortrekken deze werken:
- God / het Goddelijke laat zich niet vinden door de ratio, maar enkel door ons vurig verlangen;
- Willen wij de ware God / het Goddelijke vinden, dan moeten wij ál onze gedachten en voorstellingen daarover achterlaten - omdat die altijd tekort schieten - en dienen wij onszelf onder te dompelen in 'de Wolk van Niet-Weten'. Het gebruik van een meditatie-woord kan ons hierbij helpen.
Deze dag is waarschijnlijk vooral interessant voor mensen:
- die al een andere vorm van meditatie beoefenen, en graag kennis willen maken met een nieuwe vorm;
- voor mensen die zich aangesproken voelen door mystieke teksten;
- voor mensen die het verlangen naar God / het Goddelijke in hun eigen leven graag willen uitdiepen.
De dag bestaat uit een aantal sessies waarin we samen teksten uit de 'Wolk' en de 'Inwijding' lezen, afgewisseld met periodes van mantra-meditatie.
Praktische gegevens
Begeleider: Alex Pot studeerde theologie, met als hoofdvak spiritualiteit. Momenteel is hij werkzaam als pastoraal werker. Daarnaast verzorgt hij op freelance-basis weekends en cursussen op het gebied van mystieke teksten en meditatie.
- Datum: zaterdag 13 november 1999 van 10:30 uur tot 15:30 uur
- Plaats: Stadspastoraat Arnhem, Driekoningendwarsstr.28-30, 6828 EH Arnhem; tel.026-3513185, of via het Internet: Stadspastoraat Arnhem (dit Internet-adres klopt tijdelijk niet meer).
Inhoudsopgave
-
GERLACH PEETERS (1378 - 1411)
In deze cursus zullen we samen lezen uit "Brandende alleenspraak met God", een boekje van de nederlandse mysticus Gerlach Peters (1378-1411).
Gerlach Peters is ook voor onze tijd een boeiende persoonlijkheid. Zijn gerichtheid op God/het Goddelijke probeerde hij onder alle omstandigheden vast te houden, opdat heel zijn dagelijkse leven daarvan doortrokken zou raken. Hij werd daarbij geholpen door zijn vermogen tot onderscheiding tussen dat wat mensen bevrijdt (leven vanuit een innerlijke Bron), en dat wat hen van hun ware bestemming afhoudt: verstrikking in uiterlijkheid.
Het contact met deze Bron raakt gemakkelijk versluierd. Peters boek getuigt daarom enerzijds van momenten van intense Godsontmoeting, en anderzijds van perioden waarin het directe contact verloren lijkt. Maar juist in zulke tijden probeert hij toch trouw te blijven aan de Bron.
Al lezend proberen we vertrouwd te raken met Peters taal en te ontdekken wat hij óns te zeggen heeft.
Misschien herkennen we onszelf dan in dit zoeken naar de ware Bron en blijken momenten van mystieke ontmoeting of gevoeligheid ook ons niet vreemd te zijn.
Inhoudsopgave
-
"GODS TEMPEL ZIJN WIJ" (anoniem; 1543 geschreven)
In deze eendaagse lezen we uit het geschrift 'Gods tempel zijn wij'. Dit werkje stamt uit 1543, en is een mystiek commentaar bij de liturgische vieringen door het jaar. De schrijfster wilde anoniem blijven, maar waarschijnlijk was zij een zuster van het St.-Agnietenklooster te Arnhem: Reinalda van Eymeren. Van de hand van dezelfde schrijfster stamde waarschijnlijk ook nog de Die Evangelische Peerle (parel), dé mystieke bestseller van de 16e eeuw.
'Gods tempel zijn wij' is een geschrift aan het begin de Nieuwe Tijd, maar het is door vele wortels nauw verbonden met de Middeleeuwen. De schrijfster ervan verenigt in haar werk de meer rationeel-speculatieve mystiek van de Rijnlandse mystici met de intense minne-mystiek van de Begijnen. Daarbij is ze een begenadigd schrijfster, die prachtige en poëtische beelden weet te vinden voor het geestelijke leven. Hét centrale thema van Reinalda van Eymeren is het zoeken naar de schat/parel die in onze eigen akker verborgen ligt.
Aan de verborgen schat in zijn innerlijk ontleent de mens zijn waardigheid. Misschien is dat een boodschap die ons in deze tijd des te meer zal aanspreken, nu wij in de moderne maatschappij vaak niet meer lijken te zijn dan gemakkelijk vervangbare radertjes in een groot productie-netwerk. De volgende tekst laat zien hoe waardevol de mens is in de mystiek van Reinalda van Eymeren:
De ziel is Salomo's tempel, gezegende akker, hemel der zaligheid, paradijs der genietingen, gouden stoel, blijdschap der engelen, een koninklijke stad en een woning van God, een huis van de h. Drievuldigheid, ark van het Verbond. Hierin is de ziel de tafel waarop de tien geboden geschreven staan (want de ziel is de kostbare steen waarmee het hemels Jeruzalem wordt opgetrokken); en daar staat de gouden emmer van het zuivere hart, waarin het hemelse brood is - het brood der engelen of de eenheid van het goddelijk wezen, waarmee zij wordt gevoed -; ook ligt er Aärons staf, dat is het levende Woord van God, dat de ziel vruchtbaar maakt en waarop de h. Geest rust met zijn zeven gaven. Zo zijn er in de tempel der ziel vele verborgen mysteries. Hij is als een vruchtbare wijngaard Gods.
Misschien dat wij in eerste instantie moeten wennen aan de taal van de schrijfster. Haar geschrift stamt immers uit een heel andere cultuur dan de onze, een cultuur waarin God nog een vanzelfsprekendheid was en waarin men anders redeneerde en dacht. Het lezen van 'Gods tempel zijn wij' is a.h.w. zelf een graven naar de parel die onder de grond verborgen ligt: wij moeten eerst het zand (d.w.z. cultureel bepaalde gedachten en uitdrukkingen) weggraven, om bij de parel te komen die van alle tijden is. De inleidingen op deze dag hebben tot bedoeling dat proces te vergemakkelijken. Daarnaast is er ruim de tijd voor tekstlezing en onderling gesprek.
Als de taal van Reinalda van Eymeren bij ons begint 'aan te komen', dan kan het gebeuren dat haar verlangen naar God en haar ervaringen met God raken aan ons eigen geestelijke ervaringen en verlangens. Misschien herkennen we onszelf dan in de volgende tekst:
Kom en maak uw troon in mijn geest, uw zetel in mijn ziel, uw tabernakel in mijn lichaam. [...] Gij zijt de herschepper van de wereld: maak dan voor Uzelf een geschikte woning in mij, en verfraai uw tempel zoals het zo'n koning past. Maak mijn geest weer edel: hij is uw afdruk en beeld; verfraai mijn ziel: zij is uw rijk en uw zetel; en maak mijn lichaam zuiver: het is het werk uwer handen. Kom toch en breng met U alle goed, zoals het de grote heren betaamt; want Gij zijt koning der engelen en een heer aller heren.
Inhoudsopgave
-
ETTY HILLESUM (1914-1943)
In deze cursus lezen we uit de dagboeken en brieven van Etty Hillesum (1914-1943). Als Joodse koos zij in de laatste Wereldoorlog bewust voor het delen van het lot van haar volk in de concentratiekampen.
Misschien wel het meest opvallende kenmerk van Etty is dat zij ondanks de ellende rondom haar bleef getuigen dat het leven 'tóch heel schoon en rijk is'. Dit getuigenis is voor haar geen ideaal waaraan zij zich angstig probeert op te trekken, maar een overweldigende ervaring die ze gewoonweg niet kàn ontkennen:
Ik wilde alleen maar dit zeggen: de ellende is werkelijk groot en toch loop ik dikwijls, later op de avond, als de dag achter je in een diepte weggezonken is, met een veerkrachtige pas langs het prikkeldraad [in Westerbork] en dan stijgt er altijd weer uit m'n hart naar boven - ik kan er niets aan doen, het is nu eenmaal zo, het is van een elementaire kracht -: dit leven is iets prachtigs en iets groots, we moeten nog een hele nieuwe wereld opbouwen later - en tegen iedere wandaad te meer en gruwelijkheid te meer hebben wij een stukje liefde en goedheid te meer tegenover te stellen, dat we in onszelf veroveren moeten.
In dit vertrouwen in de goedheid van het leven ondanks alles voelde Etty zich gedragen door haar alsmaar intenser wordende omgang met God, een omgang die uitgroeit tot één van de centrale motieven in haar leven en zet haar aan tot gebeden van soms ontroerende vertrouwelijkheid.
Tegelijkertijd blijft Etty iemand die dicht bij onze tijd staat, met herkenbare vragen en problemen. Zij had ook haar kleine kanten, maar weet toch steeds opnieuw de weg terug te vinden naar de dingen waar het in het leven wezenlijk op aan komt. Juist daarom kan zij voor ons ook nu nog een rijke bron van inspiratie zijn.
Etty heeft het vermogen helder en aanstekelijk te schrijven over een breed scala aan thema's die mensen wel overal en altijd zullen blijven bezighouden, zoals bijv. liefde, haat, sexualiteit, natuurbeleving. Ook de spanning tussen het je afhankelijk maken van anderen en het leven vanuit de eigen bronnen is zo'n thema, een thema dat bij Etty vaker terugkeert:
En wat doet het er toe of ik een bladzij meer of minder van een boek bestudeer? Als je maar beluistert het eigen rhythme wat er in je is en volgens dat rhythme probeert te leven. Beluisteren, wat er opstijgt uit jezelf. Veel wat je doet is toch imitatie of ingebeelde plicht of valse voorstellingen van hoe een mens moet zijn. De enige zekerheid hoe je moet leven en wat je moet doen, kan toch alleen maar opstijgen uit die bronnen, die daar bij je zelf in de diepte borrelen.
Dit luisteren naar het eigen ritme, naar wat er leeft in het diepste van het eigen innerlijk, is niet gemakkelijk. Het zou wel eens kunnen betekenen dat we dingen gaan doen of vinden die afwijken van wat onze omgeving doet of vindt. Wij kunnen ons dan niet meer achter andere mensen verschuilen. Er is moed nodig om dan toch te blijven vertrouwen op de eigen bronnen.
Etty ondervond dit wanneer zij anderen vertelde, vanuit haar ervaring van innerlijke verbondenheid met àlle mensen, dat zij de Duitsers niet kon haten. Zo'n uitspraak werd haar dikwijls niet in dank afgenomen.
Voor die Duitse soldaat zal ik vanavond ook moeten bidden. Eén van de vele uniformen heeft nu een eigen gezicht gekregen. Er zullen er nog meer eigen gezichten in hebben, waarop wij iets zullen kunnen lezen, wat wij begrijpen. En hij lijdt ook. Er zijn geen grenzen tussen de lijdende mensen, aan weerszijden van alle grenzen wordt geleden en men moet voor allen bidden.
In het bovenstaande kon natuurlijk maar een zeer summier beeld van Etty's spiritualiteit geschetst worden. Smaakt deze korte kennismaking naar meer, dan bent u van harte welkom op de bijeenkomsten!
Inhoudsopgave Tenslotte
Mocht je mij willen charteren voor een activiteit, dan wil ik wel graag ruim vantevoren op de hoogte gebracht worden! Verzoeken daartoe of vragen om meer informatie kunnen het beste naar mijn email-adres gestuurd worden: alex.pot@spiritualiteit.net.
Deze pagina werd voor het laatst ververst op: donderdag
31 mei 2001.
|
